PORADNIK WYKOŃCZEŃ DREWNA
Olej, lakier olejny, lakier czy lakier poliuretanowy?
Jak wybrać wykończenie parkietu i drewna
Autor: Jan Torfs, Global R&D Director, Rubio Monocoat. Ponad 20 lat doświadczenia w technologii ochrony drewna, wiązaniu molekularnym i zgodności z przepisami.
Spis treści
PODSTAWY
PORÓWNAJ OPCJE
Krótka odpowiedź
W przypadku większości drewna we wnętrzach penetrujący olejowosk jest lepszym wyborem na lata. Wiąże się wewnątrz drewna, zachowuje jego naturalny wygląd i dotyk, a rysy można naprawić miejscowo bez szlifowania całej powierzchni.
Wykończenie powłokowe, takie jak lakier czy lakier poliuretanowy, warto wybrać tylko wtedy, gdy celem jest zamknięta, błyszcząca powierzchnia i akceptuje się pełne szlifowanie, gdy powłoka w końcu ulegnie zniszczeniu.
Odkryj ochronę drewna od Rubio Monocoat
ZASADA
Parkiet olejowany czy lakierowany: wykończenie penetrujące a powłokowe
Pytanie „olej czy lakier?" pada często, ale kryjąca się za nim kwestia jest prostsza, niż sugerują nazwy produktów. Każde wykończenie drewna robi jedną z dwóch rzeczy: albo wnika w drewno, albo pozostaje na jego powierzchni.
Wykończenie penetrujące (olej i olejowosk)...
wnika we włókna drewna. Powierzchnia zachowuje naturalną fakturę, a pod dłonią można wyczuć strukturę drewna. Ochrona znajduje się w drewnie, a nie na jego powierzchni.
Olej wiąże się wewnątrz drewna
Powłoka tworzy warstwę, która może pękać
Wykończenie powłokowe (lakier, lakier poliuretanowy i większość lakierów olejnych)...
tworzy warstwę na drewnie. Tworzy na powierzchni przezroczystą i zamkniętą, podobną do folii skorupę. Warstwa ta jest twarda, jednak w razie uszkodzenia pojawiają się trudności: przy zarysowaniu pęka i robi się biała, a jedynym czystym rozwiązaniem jest przeszlifowanie całego obszaru do surowego drewna.
Jak działają
Pięć rodzajów wykończenia drewna i jak działają
Pięć rodzin wykończeń, pięć różnych sposobów ochrony drewna i pięć bardzo różnych efektów, gdy zaczynają się zużywać.
Penetrujące
Tradycyjny olej
Czysty olej lniany (także pokost lniany) lub tungowy oraz mieszanki oleju duńskiego. Podkreślają naturalny wygląd drewna, ale zapewniają niewielką odporność na ścieranie i wymagają nowej warstwy konserwacyjnej co 12–18 miesięcy. Sprawdzają się przy mniejszych przedmiotach drewnianych, ale zbyt wymagające w pielęgnacji na intensywnie użytkowaną podłogę czy blat kuchenny.
Powłokowe
Lakier
Szybkoschnąca powłoka, która pozostaje na powierzchni i pozwala uzyskać wysoki połysk. Wygląda elegancko i dobrze zamyka powierzchnię, ale cienka powłoka jest krucha. Głęboka rysa przerywa powłokę i widać ją jako białą linię, a poprawka rzadko wtapia się w postarzałą powierzchnię wokół.
Powłokowe
Lakier poliuretanowy
Najbardziej wytrzymałe wykończenie powłokowe, wodne lub rozcieńczalnikowe. Tworzy twardą, odporną na ścieranie skorupę i jest naprawdę trwały, dopóki powłoka jest nienaruszona. Podobnie jak w przypadku innych wykończeń powłokowych, gdy powłoka się przetrze lub pęknie, naprawa oznacza pełne szlifowanie i ponowne wykończenie, a nie miejscową poprawkę. Lakiery rozcieńczalnikowe charakteryzują się ponadto intensywniejszym zapachem i zazwyczaj wyższą zawartością lotnych związków organicznych (VOC).
Powłokowe
Lakier olejny
Starsza kategoria, zwykle mieszanka olejów schnących i żywic. Słowo „lakier" bywa używane luźno na określenie każdej przezroczystej powłoki. Lakier olejny zachowuje się jak wykończenie powłokowe: chroni, dopóki jest nienaruszony, trudno go niewidocznie naprawić i z czasem żółknie.
ZALECANE
Penetrujące
Olejowosk
Mieszanka naturalnych olejów i wosków. Olej wnika we włókna drewna, a wosk osadza się przy powierzchni, zapewniając odporność na wodę i ścieranie przy naturalnym, matowym wyglądzie.
Technologia
Czym jest olejowosk?
Olejowosk łączy naturalny wygląd, łatwość naprawy i paroprzepuszczalność tradycyjnego oleju do drewna ze znacznie wyższą odpornością na ścieranie.
Dwuskładnikowy olejowosk, taki jak Rubio Monocoat Oil Plus 2C , idzie jeszcze dalej: zmieszanie oleju i wosku z utwardzaczem sprawia, że gotowa powierzchnia jest znacznie twardsza niż przy standardowym oleju, z zachowaniem naturalnej faktury drewna i łatwej naprawy miejscowej. To rozwiązanie, które stało się standardem w profesjonalnym wykańczaniu drewna we wnętrzach.
Rubio Monocoat Oil Plus 2C wykracza poza standardowy olejowosk dzięki wiązaniu molekularnemu. Olej w ciągu kilku minut wiąże się z wierzchnimi włóknami drewna na poziomie molekularnym, zamiast tworzyć powłokę.
W praktyce oznacza to: jedna warstwa zamiast trzech lub czterech, brak zakładek i śladów łączenia, 80% utwardzenia w dwa dni oraz podłoga lub blat, które można naprawić w jedno popołudnie, zamiast wyłączać pomieszczenie z użytku na czas pełnego cyklinowania.
Dopasuj wykończenie do zastosowania
Jakie wykończenie wybrać? Tabela decyzyjna
Dobierz rodzaj wykończenia do sposobu użytkowania drewna.
Powłokowe
Lakier / lakier poliuretanowy / lakier olejny
Wybierz, jeśli zależy Ci na…
Błyszczącej, całkowicie zamkniętej powierzchni, przy akceptacji pełnego szlifowania przy odnawianiu
Unikaj, jeśli…
—
Niewidoczna naprawa miejscowa jest ważniejsza niż maksymalna twardość powierzchni
ZALECANE
Penetrujące
Olejowosk
(np. Rubio Monocoat Oil Plus 2C)
Wybierz, jeśli zależy Ci na…
Naturalnym, matowym wyglądzie i dotyku oraz naprawach miejscowych, które można wykonać samodzielnie
Podłodze, schodach, blacie lub meblach, które starzeją się naturalnie i dają się naprawiać
Unikaj, jeśli…
—
Oczekujesz grubej, szklistej powierzchni o wysokim połysku
—
Powierzchnia nigdy nie będzie konserwowana i ma być całkowicie bezobsługowa
PORÓWNANIE
Olejowosk vs lakier do parkietu vs lakier poliuretanowy: bezpośrednie porównanie
Wykończenia powłokowe skutecznie chronią drewno, jednak ich uszkodzenie często wiąże się z koniecznością renowacji większej powierzchni. Dlatego o trwałości wykończenia decyduje nie tylko jego odporność na codzienne użytkowanie, ale również możliwość łatwej naprawy i konserwacji. Pod tym względem Rubio Monocoat Oil Plus 2C ma istotną przewagę – umożliwia miejscową renowację bez konieczności cyklinowania całej podłogi, co w dłuższej perspektywie pozwala zaoszczędzić czas i ograniczyć koszty.
Czynnik
Olejowosk (Rubio Monocoat Oil Plus 2C)
Lakier wodny / poliuretanowy
Lakier poliuretanowy rozpuszczalnikowy
Rodzaj wiązania
Molekularne, utwardza się we włóknie
Powłoka, pozostaje na powierzchni
Powłoka, pozostaje na powierzchni
Wymagana liczba warstw
1 warstwa
3–4
2–3
Wygląd
Naturalny, matowy, podkreśla rysunek słojów
Od przezroczystego do lekkiego połysku
Ciepły bursztynowy odcień, umiarkowany połysk
Zachowanie przy zarysowaniu
Ślady użytkowania są mniej widoczne; brak powłoki, która mogłaby pękać
Zarysowanie może być widoczne jako jasny ślad na powłoce
Jest widoczne, powłoka pęka
Naprawa miejscowa
Tak, lekkie przeszlifowanie i ponowne olejowanie
Trudna, rzadko pasuje
Trudna, rzadko pasuje
Konieczne pełne odnowienie
Nie, konserwacja bez ograniczeń czasowych
Co 7–10 lat
W zależności od zużycia co 10–15 lat
Zawartość VOC
0% (certyfikat)
Niska do umiarkowanej
Wysoka (na bazie rozpuszczalników)
Gotowość do lekkiego ruchu
12 godzin
24 godziny
24–48 godzin
Pełne utwardzenie
5–7 dni
7–14 dni
14–21 dni
Bezpieczny w kontakcie z żywnością
Tak (certyfikat WE 1935/2004)
Sprawdzić u producenta
Brak standardowej certyfikacji
DOWODY
Dowody: liczby, które mają znaczenie
1
jedna warstwa
Wiązanie molekularne, druga warstwa niepotrzebna
30–50 m²/l
Wydajność
Niskie zużycie, mniej produktu na projekt
12 godzin
Lekki ruch pieszy
Pełne utwardzenie po 5–7 dniach (80% po 2 dniach)
0%
Zawartość VOC
GreenGuard Gold, Eurofins Indoor Air Comfort Gold, A+ Label
Certyfikat
Bezpieczny dla żywności i zabawek
WE 1935/2004 kontakt z żywnością, EN 71-3 bezpieczeństwo zabawek
>1000 cykli
Test szorowania
KLASA PROFESJONALNA
ODPORNOŚĆ NA ŚCIERANIE
40
Kolory
Dodatkowo kolory na zamówienie
Podane wartości zużycia są orientacyjne i zależą od gatunku drewna oraz sposobu przygotowania powierzchni. Zawsze warto wykonać próbkę, aby obliczyć dokładne zużycie i sprawdzić kolor na docelowym drewnie.
ZRÓB TO DOBRZE
Jak nakładać olejowosk?
Prawidłowa aplikacja jest kluczowa dla nienagannego efektu końcowego. Postępuj zgodnie z tymi krokami dla Rubio Monocoat Oil Plus 2C.
1
Przeszlifuj powierzchnię, aby usunąć rysy. Na podłogach zakończ gradacją 100, a na meblach, schodach i blatach gradacją 100–150.
2
Dokładnie odkurz powierzchnię i usuń pozostałości pyłu za pomocą preparatu Cleaner. Wszelkie zanieczyszczenia osłabiają wiązanie. Pozostaw powierzchnię do całkowitego wyschnięcia.
3
Wymieszaj składniki w proporcji 3 części A (olej) do 1 części B (utwardzacz). Mieszaj przez 1–2 minuty do uzyskania jednolitej konsystencji.
4
Nałóż niewielką ilość produktu beżowym lub czerwonym padem, pracując zgodnie z kierunkiem usłojenia. Na podłogach pracuj etapami, na powierzchniach po 5–10 m².
5
Pozostaw na kilka minut, aby olej się wchłonął.
6
Usuń cały nadmiar białą podkładką lub ściereczką. Powierzchnia nie może być lepka. Dokładne usunięcie nadmiaru produktu jest jednym z najważniejszych etapów aplikacji.
7
Pozostaw do utwardzenia. Lekki ruch pieszy po ok. 12 godzinach, pełne utwardzenie po 5–7 dniach. Przez pierwsze 5 dni chroń powierzchnię przed wodą i środkami czyszczącymi.
Uwaga:
pracuj w temperaturze 8–30 °C. Przed wyrzuceniem namocz wszystkie ściereczki i podkładki w wodzie – szmaty nasączone olejem mogą się samoistnie nagrzać i zapalić.
Dopasuj wykończenie do OTOCZENIA
Wewnątrz czy na zewnątrz? Wybierz właściwy produkt
Produkty przeznaczone do wnętrz nie są przystosowane do działania promieniowania UV, deszczu oraz cykli zamarzania i rozmarzania. Oto jak dopasować ochronę drewna do otoczenia.
Pytania
Najczęściej zadawane pytania
W przypadku większości podłóg penetrujący olejowosk jest lepszym wyborem na lata. Zachowuje naturalny wygląd i dotyk, a drobne zarysowania są mniej widoczne i można je naprawić miejscowo bez szlifowania całej podłogi.
Lakier olejny lub lakier do parkietu daje twardszą, zamkniętą powierzchnię, ale każda głęboka rysa przerywa powłokę, a naprawa oznacza cyklinowanie całej podłogi. W perspektywie dziesięciu lat wykończenie olejem, które da się naprawiać, jest zwykle praktyczniejsze.
W laboratoryjnym teście ścieralności wyniki są porównywalne, a w rzeczywistym użytkowaniu przez dziesięć lat olejowosk często wypada lepiej niż lakier poliuretanowy.
Powodem jest możliwość naprawy. Rysy na lakierze poliuretanowym są widoczne i trwałe, dopóki cała podłoga nie zostanie przeszlifowana; drobne zarysowania na powierzchni olejowanej są mniej widoczne i można je naprawić w jedno popołudnie. Wykończenie, które można łatwo konserwować i odnawiać miejscowo, zapewnia długotrwałą ochronę drewna bez konieczności kosztownej renowacji całej powierzchni co kilka lat.
Wszystkie trzy to wykończenia powłokowe, które pozostają na powierzchni drewna i różnią się składem oraz twardością.
Lakier to szybkoschnąca powłoka, która pozwala uzyskać wysoki połysk, ale jest stosunkowo cienka. Lakier poliuretanowy to najwytrzymalsza powłoka, wodna lub rozpuszczalnikowa. Lakier olejny to starsza mieszanka oleju i żywicy. Wszystkie trzy dobrze chronią, dopóki są nienaruszone, i wszystkie trzy po zniszczeniu wymagają pełnego odnowienia zamiast miejscowej naprawy.
Nie. Olej penetrujący musi dotrzeć do surowego drewna, aby się z nim związać, i nie przeniknie przez powłokę.
Jeśli powierzchnia jest obecnie polakierowana, przed nałożeniem olejowosku trzeba ją przeszlifować do surowego drewna. Po zaolejowaniu dalsza konserwacja nie wymaga już pełnego szlifowania.
Bezpieczny w kontakcie z żywnością olejowosk, taki jak Oil Plus 2C, to najlepszy wybór na lata dla drewnianego blatu.
Ma certyfikat do kontaktu z żywnością, po pełnym utwardzeniu zapewnia odporność na wodę podczas codziennego użytkowania, a drobne ślady użytkowania można naprawiać miejscowo. Lakierowany blat jest na początku nieco twardszy, ale każde uszkodzenie oznacza konieczność odnowienia dużej powierzchni, aby dopasować połysk do otoczenia.
Olej woskowy do drewna jest najlepszym wyborem do domów ze zwierzętami. Nie dlatego, że jest twardszy, ale dlatego, że ślady pazurów można naprawić niewidocznie, bez szlifowania całej podłogi. W przypadku Oil Plus 2C zarysowanie pazurem ściska włókna, zamiast pękać w powłoce. Wystarczy nałożyć w tym miejscu odrobinę oleju, wmasować go, a ślad znika.
O autorze
Jan Torfs
Global R&D Director w Rubio Monocoat
Jan Torfs jest Global R&D Director w Rubio Monocoat. Od ponad 20 lat działa w czołówce technologii ochrony drewna i kieruje pracami badawczymi nad jednowarstwowym systemem olejowym firmy, standardami 0% VOC i certyfikacją przez niezależne podmioty. Jego praca obejmuje wszystko – od technologii wiązania molekularnego po zgodność z wymogami bezpieczeństwa kontaktu z żywnością i zabawek.
↑ Powrót na górę